Samenstellen van fokparen

Artikel uit Fokkersbelangen
Auteur: jan van Lune

Het samenstellen van fokparen is vaak naar persoonlijk inzicht. In de fokkerij kan niemand met zekerheid zeggen dat een samengestelde combinatie ook het gewenste resultaat oplevert. Toch zijn er best een aantal richtlijnen te geven waarbij de kans op succes met een combinatie toeneemt.

Fokdieren selectie

Bij de fok van konijnen is het beslist niet zo dat twee F-dieren aan elkaar gepaard ook weer F-dieren geven. Een keurmeester beoordeelt namelijk niet de fokwaarde van een dier maar de showwaarde. Hier kan een groot verschil in zitten. Bij het selecteren van fokclieren moet de fokker vooral op zijn of haar eigen inzicht vertrouwen en voor zichzelf bepaalde doelen stellen. De fokker moet uitermate kritisch naar de eigen dieren kijken. Zonder een kritische kijk op de eigen dieren is het vrijwel onmogelijk om een stap vooruit te maken in de kwaliteit van de eigen stam. Om kritisch te kunnen blijven is het belangrijk om dieren in te schrijven op de grote shows, waar de meeste concurrentie aanwezig is. Zonder een directe vergelijking met dieren van andere fokkers is het moeilijk om echt kritisch te blijven, want bij vrijwel iedereen treedt toch een bepaalde mate van 'hokblindheid' op. Door goed te kijken op de grote shows en te vergelijken met de dieren van andere fokkers zal de blik op de eigen dieren minder vertroebelen.

Goede eigenschappen waarderen

Paar nooit dieren met dezelfde fouten aan elkaar. Op deze manier wordt een fout in een stam vastgelegd. Het verwijderen van een dergeiijke fout in de toekomst, wordt dan alleen maar moeilijker. Behalve op het uiterlijk van een konijn te selecteren is ook het inneriijk (karakter, melkgift, moederschap, aantal jongen) van een konijn van groot belang. Ook deze eigenschappen kunnen erfelijk zijn. Een konijn met een slecht karakter geeft dit slechte karakter vaak mee aan zijn jongen. Deze jongen kunnen dan uitstekende showdieren zijn, maar kunnen bij wijze van spreken alleen nog met handschoenen uit het hok gehaald worden. Dit kan nooit de bedoeling van een hobby-fokker zijn die de dieren vooral voor het eigen plezier heeft en niet louter voor de show.

Zoals eerder al genoernd is het van belang orn doelen te stellen. Het is onmogelijk om binnen een jaar uit matige dieren, topdieren te fokken. Stap voor stap moeten de dieren verbeterd worden. Als een bepaald onderdeel verbeterd moet worden, dan is het van belang om bij de selectie van de fokdieren, vooral op dit item te selecteren. In latere jaren kan dan op andere onderdelen geselecteerd worden. Bij het opbouwen van een starn moet in eerste instantie vooral op type en bouw geselecteerd worden. Dit is het fundament van een konijn. Zonder een degelijk fundament kan nooit een stevig huis gebouwd worden, en ook al wordt het huis goed geschilderd, het biijft altijd een bouwval. Dit geldt ook voor een konijn: een goed getekend of gekleurd konijn met een slecht type en bouw zal nooit in de prijzen vallen. Door de vele factoren die een rol spelen bij het type en bouw van een konijn is het vrijwel onmogelijk om uit de mooie gekleurde of getekende dieren een dier met een goed type en bouw te fokken, zonder toe te geven op deze kleur of tekening.

Administratie

Bij het fokken van konijnen is een goede administratie van evident belang. Door alle gegevens te noteren kunnen de sterke en de zwakke kanten van een bepaalde fokrichting of een bepaalde combinatie makkelijk bepaald worden. Ook kunnen steeds terugkerende fouten eenvoudiger gesignaleerd worden. Als blijkt dat over de gehele linie een ernstige fout optreedt, is het aan te raden om een dier aan te kopen, dat deze fout niet bezit. Bekijk bij het kopen van een dergelijk dier niet alleen het dier zelf, maar ook de andere dieren van deze fokker. Als ook deze dieren deze fout niet bezitten, is de kans groot dat dit dier geschikt is om mee te helpen aan het verbeteren van de eigen stam. Wees echter voorzichtig met het kopen van dieren van andere fokkers, want behalve bepaalde goede eigenschappen kunnen ook een aantal slechte eigenschappen binnengehaald worden.
De kunst van het fokken is om door gerichte fok een stam te verbeteren.

Ervaringen uitwisselen

Voor beginnende fokkers is het aan te raden om eerst te praten met ervaren fokkers in het ras die hun sporen al verdiend hebben. Zij kunnen vaak de fijne kneepjes vertellen die bij het fokken van een bepaald ras belangrijk zijn. Door te luisteren naar deze fokkers kan veel rneer te weten worden gekomen dan dat in boekjes staat geschreven. Ook is het raadzaam om op de grote shows langs de kooien te lopen om te kijken wat de mogelijkheden binnen een bepaald ras zijn.

Als iemand wil beginnen met een bepaald ras konijnen is het raadzaam om de fokdieren zoveel mogelijk bij een (top)fokker te kopen en daar advies aan te vragen. Door dieren uit dezelfde stam te kopen, is de kans op succes bij de nafok veel groter dan wanneer de dieren her en der bij verschillende fokkers gekocht worden. De kans dat dergelijke dieren bij elkaar passen is veel groter, orndat ze dezelfde voorouders hebben.

Tot slot

Tot slot wil ik waarschuwen voor een veelgernaakte fout. Houdt dieren die goed gefokt hebben altijd aan, ook al zjn ze qua show kwaliteit veel slechter dan de jonge dieren. Deze oude dieren hebben hun fokwaarde al bewezen. Van de jonge dieren is het nog maar afwachten hoe de nakomelingen zijn. Al nog teveel dieren de hokken bevolken is het dus beter om enkele van de jonge dieren te verkopen, dan de oude dieren. Om een bepaalde eigenschap vast te leggen in een stam kan een jong dier teruggepaard worden aan een van de ouders.